Mijn partner is dementerend en heeft problemen met slikken, wat nu?

Problemen met eten en drinken hebben voor een deel te maken met de achteruitgang van spierkracht, een normaal onderdeel van het verouderingsproces. Bij mensen met dementie komt daar nog een cognitief probleem bij: zij weten op een gegeven moment niet meer wat ze met het eten moeten doen. De slikreflex is traag of werkt niet meer goed en iemand verslikt zich dan. Mensen gaan veel hoesten tijdens het eten, het eten loopt uit de mond of ze kauwen niet meer.

Eenvoudig eten

Voedsel met verschillende structuren, bijvoorbeeld groentesoep met balletjes, kan voor iemand met dementie heel ingewikkeld zijn. Het vocht gaat snel naar achter in de mond, maar de balletjes en groenten moeten worden gekauwd. Als iemand problemen heeft met slikken is het beter om het voedsel eenvoudig te houden of fijn te malen.

Mondhygiene

Steeds meer mensen hebben hun eigen gebit nog, dus het is heel belangrijk om dat goed te verzorgen. Dat geldt uiteraard ook voor een kunstgebit. Bovendien kan het niet goed schoonmaken van de mond gevaarlijk zijn doordat mensen nog etensresten in hun mond houden. Het gevaar bestaat dat ze daarin stikken als ze naar bed gaan. Zorg er bij een kunstgebit voor dat deze nog steeds goed aansluit. Met een niet sluitend gebit kan het voedsel niet goed worden fijngekauwd en kan er voedsel onder het gebit komen, wat uiteraard niet comfortabel is. Als je geen goed gebit hebt, kun je tenslotte niet meer met plezier eten en drinken.

Lees ook: het protocol mondhygiene voor professionals.

Slikken van medicijnen

Op het Alzheimer forum worden regelmatig vragen gesteld over het slikken van medicijnen. Het zijn vaak grote capsules. Dit kan tot problemen leiden. De volgende tips zijn via het forum binnengekomen:

• Let het medicijn in een lepel yogurt. Zodra de patient de hap (met capsule) in zijn mond heeft, zegt u tegen hem of haar: "kiezen op elkaar en hard drukken of bijten". Het stevige bijten - de kiezen op elkaar klemmen - wekt namelijk de slikreflex op. Pas op dat u niet een te grote lepel neemt. Stop de lepel niet te ver in de mond of laat het zelf doen als dit nog gaat. Schep de lepel niet te vol.
  
• U kunt ook proberen of u de capsule op de tong van de patient mag leggen, in het midden of ietsje naar achteren. Vervolgens geeft u meteen een hap yogurt, met dezelfde opdracht: "kiezen op elkaar en hard drukken of bijten." Als dat niet lukt kunt u eerst kijken of de opdracht zonder capsule wel lukt. Het kan ook stimulerend werken als u het voordoet of zelf meedoet. Bijvoorbeeld door overdreven op uw kiezen te bijten terwijl u uw tanden ontbloot, zodat de patient ziet wat u doet.
  
• U kunt ook proberen om het medicijn te 'verstoppen' in bijvoorbeeld appelmoes of een geprakte banaan. Een banaan is qua structuur steviger, waardoor het medicijn beter blijft zitten en minder opvalt. Wees extra allert bij het verslikken in medicijnen. U kunt in zo'n geval met uw apotheker overleggen of het medicijn mag worden fijngemalen, of dat er een andere toedieningsvorm van hetzelfde medicijn bestaat, bijvoorbeeld in de vorm van druppels.
  
• Bij Reminyl is het mogelijk om de capsule open te draaien en de inhoud (korrels) in bijvoorbeeld yogurt te strooien. Als de patient de korrels gewoon doorslikt en deze niet stukmaakt, bijvoorbeeld door erop te bijten, kan het bij Reminyl geen kwaad. Ook capsules van het vergelijkbare middel Exelon kunt u opendraaien en de inhoud oplossen in een glas water of vermengen in het eten.
  Let op: deze methode geldt niet voor alle medicijnen in capsules! Vraag uw apotheek hiernaar.

Mocht niets werken, vraag dan uw arts of er een alternatief medicijn bestaat met dezelde werking. Soms zult u moeten accepteren dat inname van bepaalde medicijnen helaas niet meer mogelijk is.

U kunt ook advies vragen aan een logopedist. Er zijn bepaalde technieken die het slikken kunnen vergemakkelijken.